Ik zat in gesprek met twee directeuren over de invulling en concretisering van het begrip integraal schoolleiderschap. Geduldig zat ik het model van Fullan toe te lichten waarin alle radertjes met elkaar in verbinding staan en als de ene begint te draaien dat de rest allemaal mee gaat bewegen. Zo kwamen we bij de Cito-Eindtoets die in de vorige maand weer is afgenomen.

Schoolkeuze of slimste?

Nu maak ik even een uitstapje om straks weer bij de kern van mijn verhaal terug te komen. Deze week hoorde ik een reportage naar aanleiding van het bekend worden van de Cito-uitslag. Een verslaggever van Omroep Zeeland liep met een temerig stemmetje een klas binnen: ‘Wie is hier het slimste jongetje van de klas?’ Het bleek R. uit M. te zijn die het gewaagd had alle antwoorden goed te geven. Felicitatie waard, maar daar gaat het nu niet om. Ik probeerde me voor te stellen hoe het domste jongetje van de klas zich voelde toen deze absurde vraag gesteld werd. De eindtoets was toch bedoeld om de schoolkeuze kracht bij te zetten? Gelukkig kent deze omroep de rubriek: Zegt u het maar. Dat heb ik toen ook even gedaan.

Leerkracht en opbrengsten

Terug naar wat ik wilde zeggen. Ik vroeg de directeuren of zij al wisten wat de uitslag van de CITO Eindtoets voor de volgende twee jaren werd. Ze keken mij enigszins meewarig aan. Zo van, die adviseurs worden ook steeds bijdehanter. Toen ik dit zag, ging ik de uitdaging aan! Ik vroeg of ze ParnasSys voor mij wilden opstarten en het bekende overzicht met de kleurtjes, balkjes, trendlijn en niveauwaarden wilden opvragen. Ik speelde het spel verder. Met een beetje fingerspitzengefühl, wat onderbuikgevoelens en een professorische blik formuleerde ik mijn antwoord zorgvuldig: “Ik verwacht dat jullie Cito-Eindtoets in 2012 de score van 534,8 zal opleveren als de attitude van u en uw leerkrachten niet verandert. Want cessante causa cessat effectus, oftewel als de oorzaak ophoudt, houdt ook het gevolg op! Met andere woorden: leerkrachtgedrag is de belangrijkste factor in het behalen van goede leeropbrengsten. Geen goede leerkracht is geen goede opbrengsten!

Schoolleider

De moraal van dit verhaal is dat het veel eenvoudiger kan. Een portie vakmanschap gecombineerd met een beetje gezonde Hollandse nuchterheid maakt het mogelijk om meetgestuurd onderwijs te verzorgen. Formuleer de doelen inclusief de gewenste niveauwaarden, richt het onderwijs daar naar in én reflecteer en geef feedback. Dat zijn toch de basisvaardigheden van een goede schoolleider.

Nieuwe maan

Dan wordt het net zo eenvoudig zoals mijn jongste dochter het deze week meedeelde: “Papa, we hebben een nieuwe maan! Cor zei het. Iedere avond ging er een stukje af en nu is hij nieuw. Cor zag het toen hij op de trampoline stond.” Ik dacht: “Je hebt gelijk m’n kind. Cessante causa cessat effectus.” Misschien steken de dingen wel veel eenvoudiger in elkaar dan wij aannemen.

W.P. (Willem) Poppe
managementadviseur