Als het ‘kantje - boord’ is duurt de onzekerheid overigens nog even door: de inspectie moet voor de Eindtoets Basisonderwijs de exacte beoordelingsnorm voor 2010 nog publiceren, namelijk de zogenaamde ondergrens. En het schoolrapport van het Schooleindonderzoek is nog niet verzonden, dat zal eerstdaags het geval zijn.

De resultaten die de leerlingen behalen op de toets aan het einde van de basisschool zijn de belangrijkste maat voor het beoordelen van de onderwijskwaliteit. Zit een school 3 jaar achtereen onder de ondergrens, dan is die kwaliteit onder de maat en komt de school onder geïntensiveerd toezicht van de inspectie te staan. Op zijn minst is de school dan ‘zwak’. Zijn er echter nog enkele normindicatoren uit het toezichtskader onvoldoende, dan volgt het oordeel ‘zeer zwak’.

Voor scholen die recent één of meerdere keren onvoldoende gescoord hebben, is het een absolute must om vooruit te kijken. Stel dat een school nu 2 jaar onvoldoende scoort, dan wordt het komende jaar dus beslissend! Of als de resultaten een neerwaartse trend laten zien, dan is het natuurlijk de vraag ‘waar dit eindigen zal’.

Prognosticeren is niet eenvoudig, maar het is zeker wel mogelijk. Leerlingen maken immers een jarenlange ontwikkeling door voor ze in groep 8 de eindtoets maken. En die ontwikkeling houden scholen al jarenlang nauwkeurig bij in het LVS. De kunst is dan ook om voor de achterliggende jaren een vergelijking te maken tussen de resultaten uit dat LVS en de scores op de eindtoets. En vervolgens te kijken naar ‘met welk jaar’ de komende groepen 8 in 2011 en 2012 het beste te vergelijken zijn. Worden het goede jaren? Of is er geen enkele reden om dat te hopen? En als het (grote) zorgen baart, wat gaan we er dan aan doen?

Als u bij dit lezen van dit verhaal het liefst de ‘andere kant opkijkt’, bent u in goed (en groot) gezelschap. Onlangs nog namelijk noemde mw. Kervezee, voorzitter van de PO-raad, dat uit recent onderzoek blijkt dat slechts 10% van de scholen een analyse kan maken of ze goed bezig zijn. Een schoolbestuurder vroeg mij, toen de inspecteur had bekend gemaakt dat zijn school als ‘zwak’ beoordeeld was: “Hadden we dit kunnen weten?”. Ja natuurlijk, je kunt het niet alleen, maar je moet het ook weten!

Er is een transparant toezichtskader en er zijn goede tools om uw eigen kwaliteit te beoordelen en niet alleen achteruit maar ook vooruit te kijken. Ook als uw onderwijskwaliteit (nog) goed is, is het veel waard om dit te bestendigen. Dat hoort bij goed bestuur en bij goed onderwijskundig leiderschap!

J.F. (Jan) Voorthuyzen
managementadviseur