Als gemotiveerde collegae zitten we in een werkgroep bij elkaar en komt het ene na het andere goede idee opborrelen. Zo ontstaan nieuwe producten: een combinatie van praktijkervaringen, hypes en gezond verstand omsmelten tot een levensvatbaar product. Níet omdat we daarmee geld kunnen verdienen, maar omdat we ervan overtuigd zijn dat dit de professionals die dagelijks met leerlingen aan het werk zijn zal ondersteunen bij hun werkzaamheden en zo dit product het onderwijs ten goede zal komen. Na een probeerfase blijkt hetgeen ontworpen en doorontwikkeld is, klaar voor de dagelijkse praktijk. Dan komt een spannend moment: hoe gaan we potentiele gebruikers overtuigen van de meerwaarde van deze ontwikkeling. We organiseren ‘gewoon’ een conferentie!

Boekenpakket

De conferenties hebben in de loop van de tijd ook een ontwikkeling doorgemaakt. Vroeger moest je het vaak doen met een LPF-je*, omlijst met lauwe koffie en een zandgebakje. Tegenwoordig kun je pas naar huis na de borrel met een toastje brie of Hollandse Nieuwe. Zelfs een gratis-diner-na-afloop wordt gebruikt als lokkertje. Als klap op de vuurpijl ontvang je soms het volledige boekenpakket wat verschenen is van de hand van een van de sprekers van die dag. Vaak zijn dat wel de conferenties waar je er drie van kunt bezoeken voor hetzelfde bedrag waar je een leuke tweedehands auto voor kunt kopen. Misschien is dat het volgende lokkertje: ‘Na afloop kunt u uw eigen auto laten staan en in een nieuwe sedan naar huis toe!’

Langdradige argumentatie

Terug naar wat ik eigenlijk wilde zeggen. We moeten het anders gaan aanpakken! De maatschappij vraagt om een ander soort kennisuitwisseling. Niet meer als een hiërarchische overdracht in de trant van: ‘Ik weet iets wat jullie nog niet weten en dat ga ik jullie nu vertellen!’ Daar kan ik overigens nog wel mee leven. Maar als er daarna in de zaal mensen opstaan en aan hun opmars beginnen naar de interruptiemicrofoon, met onder de arm een compleet notitieblok volgeschreven, om daar hun kennis te spuien, de spreker in twijfel te trekken en langdradige argumentaties te berde te brengen, dan haak ik af.

Praatstok

Ik moet dan altijd denken aan de Indiaanse praatstok. Een eeuwenoude overlegtechniek van de Indianen. Het idee is even simpel als geniaal. In een overlegsituatie is er altijd een eerste spreker. Deze hanteert als eerste de praatstok. Alleen degene die de praatstok in handen heeft mag het woord voeren. De rest luister met aandacht en met respect. Als iemand anders iets wil zeggen mag hij om de stok vragen. Het ontvangen van de praatstok gebeurt onder één voorwaarde. De aanvrager moet eerst samenvatten wat de vorige woordvoerder gezegd heeft. Als deze vindt dat zijn verhaal goed is samengevat, wordt de praatstok overdragen. Als we onze eerstvolgende conferentie nu eens zo vormgeven, gaan er - denk ik - prachtige dingen gebeuren. Er vindt kennisuitwisseling plaats, er wordt écht naar elkaar geluisterd en er zal verdieping van kennis plaatsvinden. Een leuke bijkomstigheid is dat de notitieblok- en interruptiesprekers deze bijeenkomsten zullen mijden. Daardoor zal het aantal georganiseerde conferenties automatisch slinken en zullen de netwerkbijeenkomsten overblijven waar daadwerkelijk over de dingen die ertoe doen gesproken wordt! Of we daarna nog blijven eten met elkaar zien we na afloop wel. Ik weet niet hoe de Indianen dat doen. Maar wat ik wel weet is dat honger naar kennis een aannemelijker motivatie is om niet thuis te eten, dan zin hebben in een conferentiediner.

W.P. (Willem) Poppe
Senior managementadviseur

*Lezinkje, Pauzetje, Forumpje