In mijn advieswerk begeleid ik scholen die inmiddels het stempel van ‘zwak’ of ‘zeer zwak’ hebben. Steevast adviseer ik dan om bij alle noodzakelijke verbeteractiviteiten direct ook te starten met het voeren van ‘opbrengstgesprekken’ door de schoolleiding met de leerkrachten. Aan het begin van het schooljaar wordt er gesproken over het niveau waar de kinderen mee binnenkomen en hoe het groepsresultaat beoordeeld wordt. Vervolgens worden streefdoelen geformuleerd. Halverwege wordt de balans opgemaakt, worden de resultaten opnieuw beoordeeld en worden de streefdoelen bijgesteld. En aan het eind wordt de eindbalans opgemaakt, wat tevens de startsituatie is van het volgende schooljaar.

De ervaringen hiermee brengen mij tot de stelling, dat dit niet alleen noodzakelijk is in dergelijke kritische omstandigheden, maar dat het te wensen was dat elke school hier toe overging. Wat leert ons dit dan?

1. Leerkrachten voelen zich eigenaar. Ze weten vaak ook wat aan de methoden en de manier van werken schort, en waar dat nodig is weten ze vaak verbetering tot stand te brengen.
2. Voor directieleden is het een impuls voor goed leiderschap: waarderen wat goed is, benoemen wat beter kan, stimuleren en steunen bij de aanpak.
3. Op het moment dat te bereiken onderwijsresultaten verbonden worden aan trajecten voor onderwijsverbetering, ontstaat soms een echte cultuuromslag. Innovatievermoeidheid verdwijnt en slaat om in daadkracht en eigenaarschap.
4. Per saldo is dit een versterking van de professionele cultuur. Kenmerken daarvan als eigenaarschap, erkende ongelijkheid, leren van elkaar, e.d. komen echt uit de verf.
5. Gerichtheid op opbrengsten staat niet haaks op de identiteit en de pedagogische doelen van het onderwijs.

Ik durf het iedereen aan te bevelen!

J.F. (Jan) Voorthuyzen