Identiteit vinden we een groot goed. Terecht. Geen discussie daarover. Maar, doen we nu wel echt recht aan de identiteit van onze scholen? Kenmerkend voor identiteit is dat het zijn zetel van binnen heeft, maar onherroepelijk naar buiten treedt. Spiegel daar het functioneren van de eigen school eens aan! Mij bezet het idee dat deze sterk gericht is op de binnenkant. Door het zo te formuleren , kun je daar zorg in horen. Dat is dan goed gehoord. Lees echter niet, dat ik dit verkeerd vind. Die spiegel naar binnen moet er ook steeds zijn.

Trouwens, de vraag is wel gewettigd waar die spiegel naar binnen dan vooral op gericht is. Ik denk te zien, dat het vooral gericht is op ‘ regelidentiteit’. Verkeerd? Je hoort het mij niet zeggen. Iedere tijd vraagt ook wat dat betreft om explicitering. Toch gebruiken we dan de spiegel naar binnen onvoldoende. Eigenlijk laten we juist de heldere voorkant van de spiegel dan voor wat het is. Ik bedoel het met elkaar spreken over ‘wie ben ik als drager van de identiteit van de school’? Is het gesprek daarover van mens tot mens aantoonbaar aanwezig op onze scholen? Heeft het gesprek daarover in het team bestaansrecht in onze scholen?

Echter, ook als je als leidinggevende wegen en middelen zoekt om hieraan te werken, dan blijft nog de stelling staan: Identiteit treedt onherroepelijk naar buiten. De school kan zichtbaar maken wat het christelijk-reformatorisch onderwijs betekent voor onze samenleving. Daar gaan toch onze kinderen als het hen gegeven wordt, hun weg in zoeken? Maken we dat wel zichtbaar? Ik wil die vraag graag neerleggen. En als dat niet lukt: hoe komt dat dan?

Mij trof begin september de discussie in de Tweede Kamer over toelatingsplicht voor christelijke scholen. De SP en Groen Links verkondigen luid, dat allerlei regels rond toelating van kinderen uit de tijd is. Kinderen worden – zeggen ze - daardoor onvoldoende toegerust voor onze gemêleerde samenleving. En dat kan de overheid niet toestaan. ’t Is als reactie te gemakkelijk om ons dan te verschuilen achter gedachten als ‘daar heb je het bekende deuntje weer; ze zitten vast in cliché’s’. En we richten ons vervolgens weer op onszelf en ondertussen kolkt de zee om ons heen maar verder.

Ik wil een oproep doen om naar buiten te treden in de breedte van ons onderwijs: van basisonderwijs tot hoger onderwijs. Want juist het goed dat we naar binnen zo koesteren, heeft alles in zich om de kille maatschappij te verwarmen. Kortgeleden las ik een boek van de Canadees Thiessen, Teaching for commitment’. Hij gaat onder anderen in op de beschuldiging van indoctrinatie richting het christelijk onderwijs. Hij voert een sterk pleidooi om vanuit een stevig christelijk gedachtengoed onze kinderen te vormen voor de maatschappij waar ze straks zullen staan en waarin ze juist vanuit dat gedachtengoed iets kunnen betekenen. Zijn boek is het waard om verder doordacht te worden. Zo maar tot slot een paar citaten: “ Christian schools must not only protect or provide security. There is also a need to disturb, to open up students to the outside elements, to the world’s uncontrolled environment.” En: “We need a socialization process and a critical education in the midst of it.” Hebben onze huidige leerlingen straks een woord voor de wereld, in woord en gedrag?

J. (Jan) de Waard