Zo was het onderwerp deze avond opnieuw de op handen zijnde wet Goed onderwijs, goed bestuur. Tijdens de avond werd door de gastspreker in een interactieve setting met de zaal van gedachten gewisseld over de vraag wat goed bestuur nu eigenlijk is. Vaak zijn de voorbeelden van besturen die - op z’n zachtst gezegd - enigszins afwijkend zijn van een doorsnee bestuur, heel aansprekend. Het gelach hierom is dan vaak in de trant van dit overkomt ons nooit! Het gaat er steeds meer op lijken dat deze wet rondom intern toezicht dit ook gaat bewerkstelligen. Een bestuur dat haar zaken goed geregeld heeft en door een duidelijk toezichthoudend orgaan wordt gecontroleerd, loopt ook minder het risico dat er iets mis gaat.

Er liggen wel wat gevaren bij de invoering op de loer! De eerste is dat we de wet niet serieus genoeg nemen en - zoals sommige organisaties zullen adviseren - kiezen voor het in stand houden van de huidige structuren en hier even het format van de wet overheen leggen om te zien waar iets nog bijgeschaafd moet worden alvorens alles formeel vast te leggen. Juridisch voldaan aan de wettelijke eis, maar de kansen laten liggen die deze wet biedt! Het tweede gevaar is dat we een bestuursvorm kiezen die absoluut niet bij de organisatiegrootte past. Het negenkoppig schoolbestuur van een éénpitter met 110 leerlingen moet zich geen oversized broek aanmeten door een raad van toezicht in het leven te roepen.

Tussen deze twee uitersten liggen kansen om identiteit én kwaliteit mee te nemen in de voltooiing van het traject besturen op hoofdlijnen. Dit onafscheidelijke tweetal hebben we op deze avond ook nadrukkelijk aan de orde gebracht. Nemen we als bestuur genoegen met het wettelijk minimale? Bouwen we daardoor mee aan ons imago wat door negatieve berichtgeving in de media gevoed wordt? Dat laten we toch niet gebeuren! Geen schoolbestuur neemt er toch genoegen mee als het imago van het protestants-christelijk onderwijs in het geding komt! Als zij van een directeur vraagt op positieve wijze gestalte te geven aan de gereformeerde beginselen zoals die de statuten verwoord staan, heeft zij toch ook een open en positieve houding als de identiteit en/of de kwaliteit in het geding komt.

Een goed bestuur impliceert niet altijd goed onderwijs, maar het omgekeerde geldt helaas wel. Slecht onderwijs is vaak (ook) teken van slecht bestuur. Ieder zichzelf respecterend bestuur maakt zich vanwege haar identiteit druk om de kwaliteit van het onderwijs op haar school! We willen toch dat de leerlingen krijgen waar ze recht op hebben: kwalitatief hoogstaand onderwijs. Iedere schoolleider kan dit op grond van tussen- en eindopbrengsten aan zijn bestuur tonen. Tegenwoordig lijkt het alsof een bestuurslidmaatschap vergt hogere wiskunde gestudeerd te hebben om alle staafgrafieken en trendmodellen te lezen. Ook dat is niet waar; een bestuurslid moet de juiste vragen kunnen stellen. Hoe staat onze school er voor en wat vinden de directbetrokkenen hiervan? Zo worden kwaliteit én identiteit respectievelijk meetbaar én merkbaar. Integraal verbonden onder toezicht van goed leiderschap.

W.P. (Willem) Poppe
Senior Managementadviseur