De aanleiding tot deze column zijn de recente bijeenkomsten met besturen waarin we spraken over 1. governance, 2. identiteit en 3. opbrengsten. In de gespreksronde daarna kwamen er vragen over twee onderwerpen, nummer 1. en 3. Een van de sprekers op deze avond uitte zijn verbazing richting de besturen dat er op het gebied van identiteit niet één vraag werd gesteld. Hoe komt dat toch? We gaan prat op onze identiteit. Dat zeggen we wel niet met zoveel woorden, maar toch. Als we dan de mogelijkheid hebben er met eensgezinden over te praten dan stopt de wagen. Waarom? Omdat identiteit niet meetbaar is?

Denkbeeldige meetlatten

Dat wil ik dus betwijfelen. Als wij elkaar de maat nemen (wat jammer genoeg vaak gebeurd), moet er iets meetbaars zijn. De vraag hierbij is wie of wat de maatvoering bepaald. Hierop kan ik geen antwoord op geven omdat ik dat ook niet weet. Ik constateer wel dat een personeelslid wat op de ene school werkt vanwege haar identiteit niet aangenomen kan worden op de andere school. Of dat een federatie- of fusievorming niet door kan gaan omdat de besturen anders over de identiteit denken. Er worden hier dus denkbeeldige meetlatten gebruikt. Nu komen we bij de kern van het fabeltje. Denkbeeldige meetlatten, terwijl we zeggen dat identiteit niet meetbaar is. Het is inderdaad niet eenvoudig om identiteit te verwoorden. Identiteit is Alta Mente Respostum: diep in de ziel bewaard. Iedere persoon heeft een identiteit. Een uiterst kostbaar gegeven. In onze gezindte wordt identiteit gevormd door Gods Woord, de Traditie en de traditie. Zeer nauw met elkaar verbonden, maar het onderscheid tussen deze drie zaken moeten we toch helder voor ogen hebben. De eerste is onopgeefbaar, de tweede is uiterst waardevol en de derde is een kostbare overlevering.

Essenties Reformatorische Traditie

Als we het over onze identiteit hebben, hebben we het over de grondslag van onze scholen. Het zou goed zijn als besturen in het ontwerpen van hun beleidsplannen bovenstaande driedeling zouden gebruiken. Ik heb schoolplannen gezien waarin dit gebeurd is. Ik heb sessie bijgewoond waarbij het bestuur op verschillende momenten langdurig nadacht over de vraag wie ze als school wil zijn. Deze zaken staan verwoord in de officiële documenten. Na een bepaalde tijd wil een dergelijk bestuur ook weten of ze zijn wat ze voor ogen hadden, dus wie ben ik? In de tevredenheidonderzoeken onder ouders en personeelsleden worden de volgende gestelde doelen bevraagd: 90% van de ouders is het eens met de manier waarop de school de identiteit gestalte geeft; 100% van het bestuur is het eens met de manier waarop de identiteit gestalte wordt gegeven; 90% van de ouders is het eens met de manier waarop het bestuur de identiteit gestalte geeft; 0 klachten vanuit de kerkelijke gemeente in de vertegenwoordiging; 100% van de kerkenraad geeft aan dat de identiteit van de school overeenkomt met Gods Woord. Is álles zo meetbaar geworden? Nee, dat heb ik ook niet beweerd. Maar de identiteit is zo wel concreet bespreekbaar geworden. Dan gaan we met elkaar zoeken naar het samenbindende in datgene wat diep in de ziel bewaard wordt: de essenties van de Reformatorische Traditie. En daar gaat het toch om op onze scholen?

W. P. (Willem) Poppe
senior adviseur Driestar Managementadvies