Dr. Harm Klifman is een echte kenner van het besturen en de bestuurlijke herinrichting in het onderwijs. Jarenlang was hij werkzaam bij de Besturenraad en werkt momenteel bij Beekveld & Terpstra. Hij is filosoof, neerlandicus en senior adviseur.

Filosofie

Zijn uitgebreide kennis over en ervaring met structuren, zoals verenigingen en stichtingen, hebben veel onderwijsinstellingen gesteund in het proces naar de scheiding tussen besturen en toezicht houden. In het werkveld van bestuurlijke vernieuwing kwam hij allerlei belemmerende en bevorderende factoren tegen. Vanuit de praktijk schreef hij zijn columns onder de titel “Open Mind”. Een selectie daaruit zijn gezameld in de Kleine Filosofie. “En zoals – zo zegt Harm Klifman als aankondiging op zijn site - het in de filosofie gebruikelijk is: er wordt (gepoogd) net iets verder te kijken dan naar hetgeen zich aan de oppervlakte aandient.”.

Verdeling van taken

De verzamelde artikelen prikkelen het bestuurlijk denken om het functioneren te optimaliseren. Goede afspraken en een heldere verdeling van taken tussen bestuurders, toezichthouders en directies zijn onmisbaar. Maar wat zijn deze zonder vertrouwen tussen de geledingen onderling? Of welke waarde hebben afspraken als er sprake is van disfunctioneren? Hoe belemmerend kan het werken als de positie van bestuurders en toezichthouders door elkaar heen lopen? Het blijkt steeds dat (her)structuren nodig en mogelijk is, maar dat de cultuur in de organisatie van grote invloed is.

Columns

De verzamelde columns zijn bruikbaar om het inhoudelijk gesprek en de bezinning te beginnen of uit te breiden. Enkele titels:

• De ordenende werking van begrippen (vaststellen goedkeuren, richting geven)
• Sleutelwoorden in governance (toezicht houden en besturen)
• Goed onderwijsbestuur en deugd (over degelijkheid en deugdelijkheid)
• Is er een relatie tussen goed bestuur en goed onderwijs? (kritische reflectie)
• Goede vragen (de vraag, de steller en de bevraagde)

 Vertrouwen en verantwoordelijkheid

Harm Klifman probeert de bestuurders in zijn Kleine Filosofie te inspireren om vanuit praktische knelpunten naar bruikbare oplossingsrichtingen te zoeken. Daarbij zijn “vertrouwen” en het dragen en nemen van “verantwoordelijkheid” sleutelwoorden. De neiging bestaat om uit de artikelen veelvuldig te citeren. Dat is niet nodig, want alles is gratis te downloaden.

Samenvattingen

Tot slot twee samenvattingen:

1. Een deugdelijk bestuur
• is uit op betrouwbaar gedrag (zonder bijbedoelingen)
• heeft niets te verbergen ( is gericht op openheid)
• heeft geen bezwaar dat partijen meekijken (om bedrijfsblindheid te voorkomen
• ontleent zijn opdracht een zijn innerlijke roeping en maatschappelijke nood
2. Vertrouwen: Zodra iemand in een gesprek zich afvraagt of er nog wel sprake is van vertrouwen of zelfs “de vertrouwenskwestie" stelt, neem dan maar gerust aan dat er dan van heel veel sprake is, maar niet van vertrouwen.

Mijns inziens columns, die goed bruikbaar zijn als handreiking bij de bestuurlijke ontwikkeling.

N.J. (Niek) Teerds, senior adviseur

PS: In samenwerking met Harm Klifman heeft Driestar-Managementadvies de nieuwe wetgeving doordacht en uitgewerkt. De uitvoering van de scheiding bestuur en toezicht kent verschillende modellen. Voor vragen kunt u terecht bij: 

J. (Koos) Boeve, A. (Arend) Flier, A. (Bram) Karels, N.J. (Niek) Teerds of J. (Jan) de Waard